Với tổng nguồn vốn thực hiện giai đoạn 2025 - 2030 tối thiểu 122.250 tỷ đồng, Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa hướng tới tạo chuyển biến toàn diện về đời sống văn hóa, xây dựng con người Việt Nam, bảo tồn di sản, phát triển công nghiệp văn hóa và thu hẹp khoảng cách thụ hưởng văn hóa giữa các vùng, miền.
Theo Nghị quyết số 162/2024/QH15 được Quốc hội khóa XV thông qua ngày 27/11/2024, Chương trình được thực hiện trên phạm vi cả nước và tại một số quốc gia có quan hệ, tương tác văn hóa lâu dài với Việt Nam, có đông người Việt Nam sinh sống, lao động, học tập; thời gian thực hiện từ năm 2025 đến hết năm 2035.
Mục tiêu tổng quát của Chương trình là tạo chuyển biến mạnh mẽ trong phát triển văn hóa, xây dựng nhân cách, chuẩn mực đạo đức, bản sắc, bản lĩnh và hệ giá trị con người, gia đình Việt Nam; nâng cao đời sống tinh thần, khả năng tiếp cận và thụ hưởng văn hóa của Nhân dân.
Đến năm 2030, Chương trình đặt mục tiêu phấn đấu 100% đơn vị hành chính cấp tỉnh có đủ 3 loại hình thiết chế văn hóa cấp tỉnh; tu bổ, tôn tạo 95% di tích quốc gia đặc biệt và 70% di tích quốc gia; các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp 7% GDP; 100% đơn vị hoạt động văn hóa, nghệ thuật được tin học hóa, chuyển đổi số. Đến năm 2035, mục tiêu đóng góp của các ngành công nghiệp văn hóa được nâng lên 8% GDP; hoàn thiện Thư viện số quốc gia và tu bổ, tôn tạo 100% di tích quốc gia đặc biệt, ít nhất 80% di tích quốc gia.
Một trọng tâm của Chương trình là bảo đảm người dân được tiếp cận và thụ hưởng các giá trị văn hóa một cách công bằng hơn. Ngân sách trung ương được ưu tiên hỗ trợ các địa phương khó khăn, đặc biệt là các địa phương miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và những địa phương nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương từ 60% trở lên.
Nguồn lực Chương trình tập trung giải quyết những vấn đề cấp thiết như xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh; bảo tồn, phát huy di sản; phát triển văn học, nghệ thuật; phát triển công nghiệp văn hóa; chuyển đổi số; đào tạo nguồn nhân lực và tăng cường hội nhập quốc tế, lan tỏa giá trị văn hóa Việt Nam.
Đáng chú ý, Nghị quyết xác định Nhân dân là chủ thể sáng tạo văn hóa, đồng thời huy động tổ chức, cá nhân và cộng đồng tham gia quản lý, bảo vệ, phát huy giá trị di sản. Một số chính sách cũng ưu tiên tài năng trẻ, người dân tộc thiểu số và phụ nữ, góp phần bảo đảm bình đẳng giới trong lĩnh vực văn hóa.
Về nguồn lực, tổng vốn thực hiện giai đoạn 2025 - 2030 tối thiểu 122.250 tỷ đồng, trong đó ngân sách trung ương 77.000 tỷ đồng, ngân sách địa phương 30.250 tỷ đồng và các nguồn vốn khác dự kiến khoảng 15.000 tỷ đồng.
Nghị quyết cũng quy định cơ chế tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá việc thực hiện, phòng ngừa tiêu cực, lãng phí. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn, được giao giám sát việc thực hiện Chương trình.
Với cách tiếp cận lấy con người làm trung tâm, tập trung nguồn lực cho những lĩnh vực thiết yếu và ưu tiên địa bàn còn khó khăn, Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025 - 2035 tạo cơ sở để văn hóa trở thành một động lực quan trọng của phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời nâng cao chất lượng đời sống tinh thần và sự hưởng thụ văn hóa của Nhân dân.
