Lấy người dân làm chủ thể, khu dân cư làm trọng tâm
Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” bước vào giai đoạn 2026 - 2031 trong bối cảnh yêu cầu đối với xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh ngày càng chuyển từ chú trọng số lượng sang nâng cao chất lượng và tính bền vững.
Bám sát Thông tri số 01/TTr-MTTW-BTT của Ban Thường trực Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam, Kế hoạch số 87/KH-MTTQ-BTT xác định người dân là chủ thể, khu dân cư là địa bàn trọng tâm để triển khai Cuộc vận động. Qua đó, phát huy tinh thần tự quản, tự lực, tự cường của cộng đồng; vận động Nhân dân tham gia thực hiện các nhiệm vụ gắn trực tiếp với đời sống và lợi ích của từng gia đình, từng khu dân cư.
Cách tiếp cận này cũng đặt ra yêu cầu đối với công tác Mặt trận ở cơ sở phải sát địa bàn, nắm được những vấn đề người dân quan tâm và lựa chọn nội dung vận động phù hợp với điều kiện thực tế. Cuộc vận động vì thế không chỉ được thể hiện qua các phong trào, mô hình, mà cần được phản ánh bằng những chuyển biến cụ thể trong đời sống cộng đồng.
Từ phát triển kinh tế, giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa đến bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh trật tự và phát huy dân chủ, các nội dung được đặt trong mối quan hệ gắn kết với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
Năm nội dung trọng tâm gắn với đời sống Nhân dân
Kế hoạch số 87/KH-MTTQ-BTT tập trung triển khai các nội dung trọng tâm của Cuộc vận động, trong đó chú trọng những vấn đề thiết thực đối với người dân.
Trước hết là đoàn kết phát triển kinh tế, giúp nhau giảm nghèo bền vững. Mặt trận các cấp vận động Nhân dân phát huy nội lực, tham gia phát triển kinh tế tập thể, hợp tác xã, liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, phát triển sản phẩm OCOP và các mô hình kinh tế phù hợp với điều kiện từng địa bàn.
Cùng với đó, công tác vận động và quản lý Quỹ “Vì người nghèo” tiếp tục được quan tâm theo hướng công khai, minh bạch, đúng mục đích, góp phần chăm lo người có hoàn cảnh khó khăn, nhất là những trường hợp cần được hỗ trợ về nhà ở, sinh kế, học tập và các nhu cầu thiết yếu.
Xây dựng đời sống văn hóa, chăm lo giáo dục và sức khỏe Nhân dân là nội dung thứ hai. Cuộc vận động gắn với xây dựng gia đình văn hóa, cộng đồng văn minh, khuyến khích học tập suốt đời, nâng cao khả năng tiếp cận công nghệ và chăm sóc sức khỏe. Các phong trào, hoạt động phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và xây dựng xã hội học tập tiếp tục được triển khai gắn với điều kiện thực tế ở cơ sở.
Ở nội dung bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu, trọng tâm là vận động người dân hình thành thói quen bảo vệ môi trường ngay từ gia đình và khu dân cư; thực hiện phân loại rác tại nguồn, giữ gìn cảnh quan, xây dựng môi trường sống sáng, xanh, sạch, đẹp và từng bước hình thành những mô hình phù hợp với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Đối với chấp hành pháp luật, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội, MTTQ và các tổ chức thành viên tiếp tục phối hợp tuyên truyền, vận động Nhân dân chấp hành pháp luật, tham gia phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc; phát huy vai trò của các tổ tự quản, người có uy tín và các lực lượng ở cộng đồng trong giữ gìn an ninh, trật tự, hòa giải ở cơ sở.
Một nội dung quan trọng khác là phát huy dân chủ, thực hiện giám sát và phản biện xã hội. MTTQ các cấp tiếp tục phát huy vai trò tập hợp, phản ánh ý kiến, kiến nghị của Nhân dân; tăng cường ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận thông tin, lấy ý kiến và đánh giá sự hài lòng của người dân đối với những nội dung liên quan trực tiếp đến cộng đồng.
Năm nhóm nội dung có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Kinh tế phát triển tạo điều kiện nâng cao đời sống; đời sống văn hóa, giáo dục và sức khỏe góp phần hình thành cộng đồng bền vững; môi trường và an ninh trật tự tạo nền tảng cho cuộc sống an toàn; còn dân chủ, giám sát và phản biện xã hội giúp tăng sự đồng thuận trong quá trình thực hiện.
Đưa chuyển đổi số đến gần hơn với khu dân cư
Một trong những yêu cầu được quan tâm trong triển khai Cuộc vận động giai đoạn mới là tăng cường ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động Mặt trận.
Ở cơ sở, chuyển đổi số có thể hỗ trợ việc tuyên truyền, trao đổi thông tin, tiếp nhận phản ánh, tổng hợp ý kiến Nhân dân và đánh giá kết quả thực hiện. Việc ứng dụng công nghệ cũng tạo điều kiện để những mô hình hay, cách làm hiệu quả được ghi nhận, chia sẻ và nhân rộng phù hợp.
Đối với An Giang, việc nghiên cứu, xây dựng và nhân rộng các mô hình khu dân cư gắn với chuyển đổi số cần được đặt trong điều kiện cụ thể của từng địa bàn. Mục tiêu không phải đưa công nghệ vào mọi hoạt động một cách hình thức, mà sử dụng công nghệ ở những khâu thực sự cần thiết, giúp công tác Mặt trận thuận lợi hơn và người dân tiếp cận thông tin, phản ánh ý kiến dễ dàng hơn.
Cùng với chuyển đổi số, việc xây dựng các mô hình tự quản ở khu dân cư tiếp tục là một hướng quan trọng. Những mô hình xuất phát từ nhu cầu thực tế, có sự tham gia của người dân và duy trì được hiệu quả lâu dài sẽ có điều kiện phát huy tốt hơn trong giai đoạn mới.
Để Cuộc vận động đi vào thực chất
Điểm quan trọng trong tổ chức thực hiện Kế hoạch số 87/KH-MTTQ-BTT là phải cụ thể hóa các nội dung phù hợp với từng địa bàn, tránh cách làm dàn trải hoặc chạy theo hình thức.
Thực tế cho thấy mỗi khu dân cư có những vấn đề khác nhau. Có nơi cần tập trung vào sinh kế và giảm nghèo; nơi khác cần quan tâm đến môi trường, trật tự đô thị, xây dựng đời sống văn hóa hoặc củng cố các mô hình tự quản. Vì vậy, việc lựa chọn nội dung vận động cần xuất phát từ điều kiện và nhu cầu thực tế của người dân.
Đây cũng là nơi vai trò của Ban Công tác Mặt trận ở khu dân cư được thể hiện rõ. Không chỉ tuyên truyền, vận động, Ban Công tác Mặt trận cần làm tốt vai trò tập hợp, lắng nghe, phản ánh ý kiến Nhân dân; phối hợp với các tổ chức thành viên và chính quyền cùng giải quyết những vấn đề thuộc phạm vi cộng đồng.
Hiệu quả của Cuộc vận động vì thế không nên chỉ được nhìn qua số lượng mô hình hoặc danh hiệu. Quan trọng hơn là những thay đổi có thể nhận thấy trong cuộc sống: hộ có hoàn cảnh khó khăn được hỗ trợ đúng lúc; người dân có thêm cơ hội phát triển sinh kế; môi trường khu dân cư được cải thiện; an ninh trật tự được giữ vững; các hoạt động cộng đồng thiết thực hơn và người dân có thêm điều kiện tham gia vào những vấn đề chung.
Lấy chất lượng cuộc sống làm thước đo
Kế hoạch số 87/KH-MTTQ-BTT là bước cụ thể hóa định hướng của Trung ương về triển khai Cuộc vận động trong giai đoạn 2026 - 2031, đồng thời đặt ra yêu cầu phù hợp với thực tiễn của tỉnh An Giang.
Trong quá trình thực hiện, điều quan trọng là phát huy được sức dân, tạo sự đồng thuận và khuyến khích người dân cùng tham gia giải quyết những vấn đề của cộng đồng. Mặt trận các cấp cần tiếp tục đổi mới phương thức tuyên truyền, vận động; tăng cường nắm tình hình Nhân dân; phát huy các mô hình tự quản và nâng cao hiệu quả phối hợp giữa Mặt trận, các tổ chức thành viên với chính quyền.
Cuộc vận động chỉ thực sự có sức sống khi những nội dung được triển khai từ kế hoạch trở thành những việc làm cụ thể ở từng khu dân cư, được người dân tham gia và duy trì bằng ý thức tự giác.
Sau cùng, kết quả không nằm ở việc có thêm bao nhiêu phong trào hay mô hình, mà ở việc khu dân cư có đoàn kết hơn, môi trường sống có tốt hơn, đời sống người dân có được cải thiện và quyền làm chủ của Nhân dân có được phát huy tốt hơn hay không.
Đó là thước đo thiết thực để Cuộc vận động “Toàn dân đoàn kết xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh” giai đoạn 2026 - 2031 đi vào chiều sâu, phù hợp với yêu cầu phát triển của An Giang trong giai đoạn mới.
