Chống IUU: Nhiệm vụ cấp bách của cả hệ thống chính trị

Cuộc chiến chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) đang bước vào giai đoạn mang tính quyết định. Với quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong đợt kiểm tra lần thứ 5 của Ủy ban Châu Âu (EC) dự kiến vào đầu tháng 3 năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện hỏa tốc số 18/CĐ-TTg, yêu cầu toàn bộ hệ thống chính trị vào cuộc với tinh thần trách nhiệm cao nhất.

Nhiệm vụ trọng tâm và hàng đầu

Thủ tướng chỉ đạo các Bộ trưởng, Bí thư và Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố ven biển phải coi công tác chống khai thác IUU là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng hàng đầu. Sau gần 8 năm với 4 lần kiểm tra, Việt Nam vẫn chưa gỡ được “thẻ vàng” do một số tồn tại như: quản lý tàu cá chưa chặt chẽ, tình trạng vi phạm vùng biển nước ngoài vẫn diễn ra và sự thiếu quyết liệt tại một số địa phương.

5 nhóm giải pháp chiến lược

Để đạt được kết quả đột phá, Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung thực hiện 5 nhóm vấn đề trọng tâm theo khuyến cáo của EC:

  • Khung pháp lý: Hoàn thiện các quy định phù hợp với thực tiễn và tiêu chuẩn quốc tế.
  • Quản lý đội tàu: Kiểm soát chặt chẽ số lượng và điều kiện hoạt động của tàu cá.
  • Giám sát tàu cá (VMS): Theo dõi sát sao hành trình trên biển, xử lý nghiêm tình trạng ngắt kết nối.
  • Truy xuất nguồn gốc: Đảm bảo tính minh bạch từ khâu khai thác, cập bến đến chế biến và xuất khẩu.
  • Thực thi pháp luật: Kiên quyết xử lý các vụ việc vi phạm, nâng cao chất lượng xử phạt vi phạm hành chính.

Sự phối hợp liên ngành chặt chẽ

Công điện nêu rõ trách nhiệm cụ thể của từng đơn vị nhằm tạo sức mạnh tổng hợp:

  • Bộ Công an: Khẩn trương đưa ra truy tố, xét xử các vụ việc vi phạm hình sự và sớm áp dụng quản lý tàu cá, ngư dân qua nền tảng VNeID.
  • Bộ Quốc phòng: Chỉ đạo lực lượng Biên phòng kiên quyết không cho tàu cá không đủ điều kiện xuất bến; bố trí lực lượng tại vùng biển giáp ranh để ngăn chặn vi phạm.
  • Bộ Khoa học và Công nghệ: Hoàn thiện hệ thống dữ liệu nghề cá quốc gia, đảm bảo thông tin phải "đúng, đủ, sạch, sống" và có thể kiểm chứng trước ngày 06/03/2026.
  • Bộ Nông nghiệp và Môi trường: Chủ trì xây dựng kịch bản làm việc chi tiết và trực tiếp theo dõi, đôn đốc tiến độ thực hiện Công điện.

Quyết tâm vì lợi ích quốc gia

Kết quả của đợt thanh tra thứ 5 này sẽ là yếu tố quyết định: hoặc Việt Nam gỡ được “thẻ vàng”, hoặc sẽ đối mặt với nguy cơ bị nâng lên cảnh báo “thẻ đỏ”. Thủ tướng nhấn mạnh, người đứng đầu các địa phương sẽ phải chịu trách nhiệm trước Chính phủ nếu để xảy ra sai sót ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả nước.

Việc gỡ "thẻ vàng" không chỉ là mục tiêu kinh tế cho ngành thủy sản mà còn là khẳng định uy tín và trách nhiệm của Việt Nam trên trường quốc tế.

Chi tiết xem tại đây: