Nghiên cứu sửa đổi Điều lệ Đảng phải bám sát thực tiễn, bảo đảm tính ổn định, lâu dài

Văn phòng Trung ương Đảng vừa ban hành Thông báo Kết luận số 140-TB/VPTW ngày 08/8/2026, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Trưởng Ban Chỉ đạo tại Kỳ họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương về tổng kết thực tiễn và nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng.

Đây là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của nhiệm kỳ Đại hội XIV, trực tiếp phục vụ nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Cương lĩnh chính trị và chuẩn bị cho Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XV của Đảng. Mục tiêu là xây dựng Điều lệ Đảng khoa học, chặt chẽ, ngắn gọn, dễ hiểu, dễ thực hiện, ổn định lâu dài và có giá trị bền vững.

Theo đó, Điều lệ Đảng chỉ quy định những vấn đề nền tảng, cốt lõi, có tính nguyên tắc và ổn định lâu dài; các nội dung cụ thể về mô hình, thẩm quyền, trách nhiệm, trình tự, thủ tục được phân định cho Quy định thi hành và Hướng dẫn.

Ban Chỉ đạo tập trung nghiên cứu 4 nhóm nội dung lớn. Trong đó, về xây dựng Đảng và đảng viên, chú trọng tiêu chuẩn, quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm nêu gương; quản lý, đánh giá, sàng lọc đảng viên; đổi mới sinh hoạt chi bộ, nhất là tại địa bàn đặc thù, nơi có đông đảng viên; khắc phục tình trạng sinh hoạt hình thức, hành chính hóa, nể nang.

Về tổ chức và phương thức lãnh đạo, tiếp tục rà soát mô hình tổ chức đảng, đánh giá mô hình đảng ủy sau khi kết thúc hoạt động của đảng đoàn, ban cán sự đảng; làm rõ cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ, bảo đảm phân định rõ trách nhiệm giữa cấp ủy với cơ quan nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội. Đảng lãnh đạo toàn diện nhưng không bao biện, làm thay.

Đối với kiểm tra, giám sát, kỷ luật Đảng và kiểm soát quyền lực, định hướng chuyển mạnh từ xử lý vi phạm sang phòng ngừa, cảnh báo, giám sát từ sớm, bảo đảm đồng bộ giữa kỷ luật Đảng với kỷ luật hành chính và pháp luật.

Trong chuyển đổi số, nghiên cứu các nguyên tắc về định danh, xác thực, quản lý, bảo vệ dữ liệu đảng viên và điều kiện sinh hoạt, biểu quyết trên môi trường số; đồng thời bảo đảm công nghệ không thay thế sinh hoạt chính trị và yêu cầu tự phê bình, phê bình trong Đảng.

Theo lộ trình, năm 2026 hoàn thiện đề cương, phương pháp và danh mục chuyên đề, trình Trung ương xem xét đề cương tổng thể vào cuối quý III. Giai đoạn 2027 - 2028 tập trung nghiên cứu chuyên đề, khảo sát, sơ kết mô hình, xây dựng dự thảo Báo cáo tổng thể và lấy ý kiến nhiều vòng. Năm 2029 tiếp thu, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm đồng bộ với các báo cáo tổng kết lớn để trình Đại hội XV của Đảng xem xét.

Quá trình nghiên cứu được yêu cầu bám sát thực tiễn Việt Nam, kết hợp khảo sát diện rộng với nghiên cứu chuyên sâu, lấy ý kiến rộng rãi, trung thực; các ý kiến tiếp thu hoặc bảo lưu đều phải được giải trình thấu đáo, có cơ sở khoa học. Các thành viên Ban Chỉ đạo trực tiếp chỉ đạo, bảo đảm rõ đầu mối, rõ sản phẩm, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm.

Việc làm rõ vị trí, trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội trong cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ cũng là nội dung có ý nghĩa quan trọng, góp phần phát huy vai trò của Mặt trận trong tập hợp, vận động Nhân dân, tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền và giám sát, phản biện xã hội theo quy định.

NLN